Nhắc đến thánh đường nghệ thuật Kịch nghệ Sài Gòn – TP.HCM, người ta không thể không nhớ đến một di sản đã trải qua hành trình hơn sáu mươi năm luân chuyển trong dòng chảy văn hóa miền Nam, đó là tác phẩm về cuộc đời người nghệ sĩ của Cố Soạn giả - Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thành Châu (Năm Châu). Xuất phát điểm từ nguyên tác thoại kịch “Sau bóng hậu trường”, chính tay thầy Năm Châu đã gọt giũa, thổi hồn để tác phẩm hóa thân thành vở cải lương kinh điển “Sân Khấu Về Khuya” – một tượng đài sừng sững tốn bao nhiêu nước mắt của nhiều thế hệ khán giả.

Và hôm nay, trên mảnh đất nghệ thuật ấy, một dấu ấn mới lại được khắc sâu. Khi Kịch Đoàn Thành Lộc chính thức ra mắt công chúng, họ đã chọn “Giáng Hương - Sân khấu về khuya” làm tác phẩm mở màn. Đó không chỉ đơn thuần là một sự lựa chọn kịch bản, mà là một lời thề nguyện với thánh đường, một cái cúi đầu thành kính trước những bậc tiền nhân đã vắt cạn đời mình cho từng đêm sân khấu sáng đèn.

Dưới bàn tay dàn dựng của đạo diễn - nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc, “Giáng Hương” như được sống lại một cuộc đời vừa quen thuộc lại vừa hiện đại. Thành Lộc – người con được sinh ra và lớn lên trong cái nôi rút ruột của nghệ thuật dân tộc – hiểu đến từng hơi thở, từng nhịp đập thổn thức của nhân vật. Anh không chỉ tái hiện lại kịch bản, mà còn dùng thứ ngôn ngữ kịch nghệ tinh tế, sâu sắc để giải mã những tầng ẩn khuất bên trong nội tâm người nghệ sĩ.

Nhân vật Giáng Hương – người nữ nghệ sĩ giữ trọn tấm lòng và cái tâm với nghề – hiện lên không chỉ là một vai diễn, mà là hóa thân của cái Đẹp kiên trung trước sự tàn nhẫn của thời gian và thương trường. Trong cái thế giới mà đèn lồng rực rỡ, ánh nhung lụa có thể làm chao đảo những trái tim yếu mềm, Giáng Hương đứng đó, như một bóng hình cô đơn nhưng kiêu hãnh. Cô giữ lấy tiếng ca, giữ lấy cái "đạo" của nghề như giữ lấy hơi thở cuối cùng của mình.

Phong cách dàn dựng của Thành Lộc trong Giáng Hương - khán giả đang chờ những điều hay đẹp ở ngày ra mắt Kịch đoàn Thành Lộc, sẽ là: mang đậm hơi thở của sự suy tư?, không cần những phô trương kỹ xảo hào dội, từng khoảng không trên sân khấu, từng góc sáng tối được tính toán để chạm vào phần thẳm sâu nhất trong tâm hồn người xem? Ánh đèn sân khấu khi mờ khi tỏ, khúc nhạc vắt ngang đêm muộn như tiếng thở dài của những kiếp người trót mang nợ dâu.

Hơn 60 năm – một khoảng thời gian dài hơn cả một đời người. Biết bao dâu bể đã dội qua nền nghệ thuật kịch nghệ, biết bao khán giả đã đến rồi đi, bao thế hệ nghệ sĩ đã dốc cạn thanh xuân rồi chìm vào quên lãng. Nhưng tại sao “Sân Khấu Về Khuya”, hay giờ đây là “Giáng Hương”, vẫn đủ sức làm thổn thức những trái tim đương đại?

Có lẽ bởi vì, cái đau của Giáng Hương không chỉ là cái đau của người nghệ sĩ mất gánh hát, mất người yêu, mà là cái đau chung của con người khi phải đối diện với sự đổi thay của vòng lòng người theo thời gian, khi cái Đẹp chân chính bị thử thách bởi những giá trị phù du. Lời ca, câu thoại của tác phẩm qua sự chắt lọc và thể hiện của Kịch Đoàn Thành Lộc chắc chắn không phải là một vở kịch thông thường, mà biết đâu sẽ trở thành khúc tri âm gửi những ai còn tha thiết với nghệ thuật thuần túy.

“Giáng Hương: Sân khấu về khuya” không chỉ là một vở diễn để xem, mà là một trải nghiệm để thương, để nhớ, và để tin rằng: chừng nào còn những người yêu cái Đẹp đến rút ruột nhả tơ, chừng đó sân khấu vẫn sẽ mãi sáng đèn, dẫu là trong những đêm muộn nhất của kiếp nhân sinh.

PHONG LINH